
Ölçme ve değerlendırme ana temasıyla yapılan ÇİLYAD üçüncü Çalıştayı Antalyada yapıldı ve Çalıştay raporu yayınlandı. Rapor aşağıdadır.
3. ÇİLYAD ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU
18-23 OCAK 2009 ANTALYA
GİRİŞ
Çocuklarda İleri Yaşam Desteği (ÇİLYAD) Kursu’nun ulusal bir proje halinde ve bir program çerçevesinde tüm Türkiye’de uygulanmasına yönelik çalışmalar ilk kez 2000 yılının Haziran ayında başlamıştır. Sağlık Bakanlığı tarafından sertifikalandırılan ilk kurs Eğitimci Kursu olarak 9-10 Aralık 2004 tarihinde yapılmıştır. ÇİLYAD çalışmalarının temel amacı, ülkemizde halen çok yüksek oranlarda bulunan bebek ve çocuk ölümlerini ve önlenebilir sakatlıkları azaltmaya yönelik katkıda bulunmaktır. ÇİLYAD kurs programı dünyanın değişik ülkelerindeki benzer program ve yayınlardan katkı almakla birlikte Türkiye koşullarına özgü bir programdır. ÇİLYAD Kursları, Ülkemizde Sağlık Bakanlığımız tarafından üniversitelerimiz ve hastanelerimizle işbirliği içerisinde yürütülmektedir.
ÇİLYAD kurslarının ortaya çıkardığı sonuçları ve geribildirimleri değerlendirmek üzere ilki Adana Hekimevi’nde gerçekleştirilen 1. Çalıştayının ardından, 17-18 Ocak 2008 tarihleri arasında Konya’da ana teması “standardizasyon” olan 2. Çalıştay gerçekleştirilmiştir. Konya’da düzenlenen 2. Çalıştay’da bir sonraki Çalıştayın teması “ölçme ve değerlendirme” olarak belirlenmiştir.
Sağlık Bakanlığı’nın Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından yürütülen tüm modüler eğitim programlarının değerlendirilmesinin bir Kurultay çatısı altında yapılması önerisi ÇİLYAD kurs yöneticileri tarafından da desteklenmiş ve bunun sonucunda 18-23 Ocak 2009 tarihleri arasında Antalya’da Acil Sağlık Hizmetleri Eğitim Kurultayı gerçekleştirilmiştir. Kurultayın birinci günü ve 2. gününün yarısı 3. ÇİLYAD Çalıştayına ayrılmıştır. Antalya’da Kurultay içinde gerçekleştirilen 3. ÇİLYAD Çalıştayının amaçları şunlardı:
YASAL DURUM
Ülkemizde acil sağlık hizmetlerinin ülke sathında eşit, kaliteli ve etkin olarak sunulmasını sağlamak amacına yönelik olarak hizmet içi zorunlu modüler eğitimleri içeren ve Bölge Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezleri kurulmasını öngören 23.01.2004 tarih ve 717 sayıyla Acil Hekimliği Sertifika Programı Uygulama Yönergesi resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönerge çerçevesinde Sağlık Bakanlığı tarafından acil sağlık hizmetlerinde çalışan veya çalışacak olan pratisyen ve ilgili uzman hekimler ile yardımcı sağlık personelinin eğitimlerine başlanmıştır.
Acil sağlık hizmetleri alanında hizmet sunan sağlık personelinin eğitiminde Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Bilimsel Danışma Kurulu tarafından standartları belirlenmiş eğitim programlarının yapılması kararlaştırılmıştır. Çocuklarda İleri Yaşam Desteği (ÇİLYAD) Programı Acil Sağlık Hizmetleri Bilimsel Danışma Kurulu Danışma Kurulunca, Acil Hekimliği Sertifika Programı eğitiminin bütününü oluşturan zorunlu modüllerden birisi olarak kabul edilmiştir.
MEVCUT DURUM VE ÇALIŞMALAR
Ülkemizde Acil Sağlık Hizmetlerinde başlatılan eğitim çalışmaları kapsamında, 2004 yılında Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Programı Uygulayıcı ve Eğitimci kurslarının başlatılması ve yurt çapında yaygınlaştırılması amacıyla, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Bilimsel Danışma Kurulu üyesi Prof.Dr.Aytuğ ATICI görevlendirilmiştir. İllerde sağlık müdürlükleriyle gerekli hazırlık ve eşgüdümü sağlamak amacıyla Adana İl Sağlık Müdür Yardımcısı Dr.Turgut ARPACI Kurs Koordinatörü olarak görevlendirilmiştir.
ÇİLYAD eğitimlerinde kullanılmak üzere konuyla ilgili öğretim görevlileri tarafından hazırlanan ve editörlüğünü Modül Koordinatörü Prof.Dr. Aytuğ ATICI’nın yaptığı “uygulayıcı” ve “eğitimci” kitapları bastırılmıştır. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü İlk ve Acil Sağlık Yardım Hizmetleri Daire Başkanlığı ilgili birimleriyle eğitim programı ve planlama yapılmış, hazırlanan eğitim setleri Sağlık Bakanlığı tarafından gerekli illere ulaştırılmıştır. Kurslarla ilgili gerekli alt yapı ve hazırlıkların tamamlanmasının ardından Acil Sağlık Hizmetleri Bölge Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin bulunduğu illerde eğitim birimi sorumluları ile Tıp Fakülteleri ve bakanlık hastanelerinin ilgili dallarda çalışan öğretim elemanları ve uzmanlarıyla görüşülerek programa destek ve işbirliği sağlanmıştır. Hazırlanan eğitim planı çerçevesinde öncelikle uygulayıcı eğitimi ve hemen ardından eğitimci eğitimleri yapılmış ve bu eğitimler sonunda başarılı bulunan adaylara eğitimci sertifikası verilmiştir. Bu aşamadan sonra Bölge Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin organizasyonu ve ÇİLYAD eğitimci belgesine sahip tıp fakültesi/eğitim hastanesi öğretim elemanları ve uzmanlarının desteği ile ÇİLYAD kursları yaygınlaşmıştır.
2000-2004 YILLARI ARASI
Acil Hekimliği Sertifika Programı Uygulama Yönergesi henüz yürürlüğe girmeden ve Sağlık Bakanlığı’ndan bağımsız olarak “Pediatrik İleri Yaşam Desteği” adıyla toplam 7 kez kurs yapılmıştır. Bu kurslardan elde edilen geri bildirimler ve deneyimlerin ışığında Sağlık Bakanlığı Acil Hekimliği Sertifika Programı Uygulama Yönergesi çerçevesinde ve “Çocuklarda İleri Yaşam Desteği-ÇİLYAD Kursu” adıyla ilk kez 09–10 Aralık 2004 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesinde Eğitimci Kursu yapılmıştır. Adana ve Mersin’den katılımcıların bulunduğu bu ilk kurs ile ÇİLYAD Kurslarının bölge eğitim merkezlerinde eğitimci programlarını gerçekleştirecek çekirdek kurs eğitimci grubu yetiştirildi.
2004 yılında yapılan ÇİLYAD kursları
Mersin 9-10 Aralık 2004 Eğitimci Eğitimi Kursu
Mersin 22-24 Aralık 2004 Doktor Uygulayıcı Kursu
2005 YILINDA
Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen hedefler doğrultusunda, ÇİLYAD Eğitimci grubu tarafından Adana, Ankara, İzmir ve Malatya Acil Sağlık Hizmetleri Bölge Eğitim Merkezlerinde ve Mersin’de uygulayıcı ve eğitimci kursları gerçekleştirildi. Daha sonraları bu kurslarda eğitimci belgesi almaya hak kazanan bölgedeki üniversitelerin tıp fakülteleri öğretim elemanları ve Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerdeki uzman ve pratisyen hekimlerin desteğiyle uygulayıcı kursları yapılmaya devam edildi.
2005 Yılında Yapılan Eğitimci Kursları
2005 Yılında Yapılan Doktor Uygulayıcı Kursları
2006 YILINDA
2006 yılında Konya, Trabzon ve İstanbul Bölge Eğitim Merkezlerinde eğitimci kursları bu illere gidilerek gerçekleştirildi. Samsun, Erzurum, Sivas, Diyarbakır ve İzmir Bölge Eğitim Merkezlerinin eğitimcilerini yetiştirmek üzere Mersin’de aynı anda iki eğitimci kursu gerçekleştirildi.
2006 Yılında Yapılan Eğitimci Kursları
2006 Yılında Yapılan Doktor Uygulayıcı Kursları
2007 YILINDA
2007 yılında Antalya, Eskişehir, Ankara, Bursa, Van, İzmir, Kayseri, Denizli, Malatya Bölge eğitim merkezlerine gidilerek eğitimci eğitimi yapılmış ayrıca Mersin de diğer illerin eğitimci ihtiyacını karşılayabilmek için aynı anda 2 eğitimci kursu düzenlenmiştir.
2007 Yılı Sonu İtibariyle ÇİLYAD Programına Destek Veren Üniversiteler
2007 yılında yapılan ÇİLYAD Eğitimci Kursları:
1- Antalya (22-25 Ocak2007)
2- Eskişehir (6-9 Mart 2007)
3- Ankara (13-16 Mart 2007)
4- Bursa (20-23 Mart 2007)
5- Van (17-20 Nisan 2007)
6- Denizli (21 Haziran 2007)
7- Antalya (5 Ekim 2007)
8- Mersin (16 Kasım 2007) 1.grup
9- Mersin (16 Kasım 2007) 2.grup
10- İzmir (14 Aralık 2007)
11- Kayseri (28 Aralık 2007)
12- Malatya (29 Aralık 2007)
2007 yılında yapılan ÇİLYAD Doktor Uygulayıcı Kursları:
2007 yılında yapılan ÇİLYAD Yardımcı Sağlık Personeli (AABT, ATT, Hemşire, Sağlık Memuru) Kursları
1-Mersin (6-9 Şubat 2007)
2- Malatya (20-23 Şubat 2007)
3- Sivas (20-23 Şubat 2007)
4- Konya (6-9 Mart 2007)
5- Denizli (19-21 Mart 2007)
8- Gaziantep (20-22 Mart 2007)
7- Sivas (20-23 Mart 2007)
8- Mersin (27-30 Mart 2007)
9- Malatya (10-13 Nisan 2007)
10- Denizi (16-18 Nisan 2007)
11- Sivas (17-20 Nisan 2007)
12- Gaziantep (17-19 Nisan 2007)
13- Gaziantep (08-10 Mayıs 2007)
14- Konya (08-11 Mayıs 2007)
15- Malatya (08-11 Mayıs 2007)
16- Mersin (22-25 Mayıs 2007)
17- Denizli (28-31 Mayıs 2007)
18- Sivas (12-15 Hziran 2007)
19- Adana (14-17 Ağustos 2007)
20- Gaziantep (18-21 Eylül 2007)
21- Gaziantep (25-27 Eylül 2007)
22- Mersin (01-04 Ekim 2007)
23- Mersin (02-05 Ekim 2007)
24- Gaziantep (16-19 Ekim 2007)
25- Malatya (23-26 Ekim 2007)
26- Eskişehir (06-09 Kasım 2007)
27- Denizli (13-16 Kasım 2007)
28- Malatya (20-23 Kasım 2007)
29- Gaziantep (20-23 Kasım 2007)
30- Adana (27-30 Kasım 2007)
31- Eskişehir ( 04-07 Aralık 2007)
32- Van (11-14 Aralık)
33- Gaziantep (11-14 Aralık)
34- Denizli (11-14 Aralık)
35- Mersin (24-27 Aralık 2007)
36- Mersin (25-28 Aralık 2007)
37- Konya (25-28 Aralık 2007)
38- Diyarbakır (25-28 Aralık 2007)
2008 yılında yapılan ÇİLYAD Eğitimci Kursları:
27- Samsun 02 Mayıs 2008
28- Adana 16 Mayıs 2008
29- Mersin 19 Aralık 2008
2008 Yılında Yapılan ÇİLYAD Doktor Uygulayıcı Kursları
1- Bursa 22-25 Ocak 2008
2- Adana 22-25 Ocak 2008
3- Ankara 22-25 Ocak 2008
4- Diyarbakır 29 Ocak-1 Şubat 2008
5- Ankara 29 Ocak-1 Şubat 2008
6- Şanlıurfa 06-08 Şubat 2008
7- Antalya 12-15 Şubat 2008
8- Hatay 19-22 Şubat 2008
9- Van 19-22 Şubat 2008
10- İzmir 19-22 Şubat 2008
11- Trabzon 25-28 Şubat 2008
12- Diyarbakır 26–29 Şubat 2008
13- Kahramanmaraş 26-29 Şubat 2008
14- Afyon 10-13 Mart 2008
15- Ankara 11-14 Mart 2008
16- Eskişehir 11-14 Mart 2008
17- Malatya 11-14 Mart 2008
18- Diyarbakır 11-14 Mart 2008
19- Kayseri 18-21 Mart 2008
20- Trabzon 24-27 Mart 2008
21- Diyarbakır 25–28 Mart 2008
22- Antalya 25–28 Mart 2008
23- Denizli 25–28 Mart 2008
24- Konya 01-04 Nisan 2008
25- İzmir 15-18 Nisan 2008 1.Kurs
26- İzmir 15-18 Nisan 2008 2.Kurs
27- Aydın 15-18 Nisan 2008
28- Hatay 15-18 Nisan 2008
29- Samsun 28 Nisan-01 Mayıs 2008
30- Erzurum 28 Nisan-1 Mayıs 2008
31- Antalya 29 Nisan-2 Mayıs 2008
32- Gaziantep 29 Nisan–2 Mayıs 2008
33- Van 5-8 Mayıs 2008
34- Ankara 6-9 mAYIS
35- Adana 12-15 Mayıs 2008
36- Trabzon 12-15 Mayıs 2008
37- Samsun 13-16 Mayıs 2008
38- Aydın 13-16 Mayıs 2008
39- Diyarbakır 20–23 Mayıs 2008
40- Şanlıurfa 20-23 Mayıs 2008
41- Denizli 20-23 Mayıs 2008
42- Diyarbakır 20-23 Mayıs 2008
43- Konya 20-23 Mayıs 2008
44- Ankara 27-30 Mayıs 2008
45- İzmir 27-30 Mayıs 2008
46- Eskişehir 27-30 Mayıs 2008
47- Trabzon 02-05 Haziran 2008
48- Antalya 03-06 Haziran 2008
49- Ankara 03-06 Haziran 2008
50- Hatay 10-13 Haziran 2008
51- Isparta 16-19 Ağustos 2008
52- Mersin 07-10 Ekim 2008
53- Ankara 07-10 Ekim 2008
54- Bursa 21-24 Ekim 2008
55- Ankara 21-24 Ekim 2008
56- Adana 04-07 Kasım 2008
57- Samsun 04-07 Kasım 2008
58- Diyarbakır 11-14 Kasım 2008
59- Konya 12-14 Kasım 2008
60- İzmir 18-21 Kasım 2008
61- Bursa 18-21 Kasım 2008
62- Antalya 25-28 Kasım 2008
63- Kahramanmaraş 25-28 Kasım 2008
64- Mersin 16-18 Aralık 2008
65- Bursa 23-26 Aralık 2008
2008 Yılında Yapılan ÇİLYAD Yardımcı Sağlık Personeli (AABT, ATT, Hemşire, Sağlık Memuru) Kursları
1- Van 08-11 Ocak 2008
2- Konya 22-25 Ocak 2008
3- Diyarbakır 22-25 Ocak 2008
4- Kahramanmaraş 22-25 Ocak 2008
5- Antalya 5-8 Şubat 2008
6- Gaziantep 12-15 Şubat 2008
7- Denizli 26-29 Şubat 2008
8- Ankara 26-29 Şubat 2008
9- Adana 26-29 Şubat 2008
10- Konya 18-21 Mart 2008
11- Sivas 18-21 Mart 2008
12- Van 25-28 Mart 2008
13- Kahramanmaraş 25-28 Mart 2008
14- Gaziantep 01-04 Nisan 2008
15- Adana 15-18 Nisan 2008
16- Sivas 15-18 Nisan 2008
17- Mersin 15-18 Nisan 2008
18- Ankara 29 Nisan-02 Mayıs 2008
19- Malatya 29 Nisan–2 Mayıs 2008
20- Konya 29 Nisan–2 Mayıs 2008
21- Adana 29 Nisan–2 Mayıs 2008
22- Antalya 13-16 Mayıs 2008
23- Hatay 13-16 Mayıs 2008
24- Bursa 20-23 Mayıs 2008
25- Denizli 20-23 Mayıs 2008
26- Aydın 20-23 Mayıs 2008
27- Konya 20-22 Mayıs 2008
28- Trabzon 26-29 Mayıs 2008
29- Konya 02-04 Haziran 2008
30- Adana 03-06 Haziran 2008
31- Adana 10-13 Haziran 2008
32- Şanlıurfa 10-13 Haziran 2008
33- Kayseri 10-13 Haziran 2008
34- Gaziantep 16-19 Haziran 2008
35- Van 17-20 Haziran 2008
36- Erzurum 17-20 Haziran 2008
37- Trabzon 24-27 Haziran 2008
38- Eskişehir 24-27 Haziran 2008
39- Bursa 24-27 Haziran 2008
40- Ankara 01-04 Temmuz 2008
41- Kayseri 28-31 Temmuz 2008
42- Trabzon 05-08 Ağustos 2008
43- Mersin 19-22 Ağustos 2008
44- Konya 20-22 Ağustos 2008
45- Kayseri 26-29 Ağustos 2008
46- Ankara 02-05 Eylül 2008
47- Diyarbakır 02-05 Eylül 2008
48- Ankara 23-26 Eylül 2008
49- Antalya 23-26 Eylül 2008
50- Mersin 24–27 Eylül 2008
51- Adana 07-10 Ekim 2008
52- Eskişehir 07-10 Ekim 2008
53- Samsun 07-10 Ekim 2008
54- Gaziantep 07-10 Ekim 2008
55- Antalya 14-17 Ekim 2008
56- Konya 14-17 Ekim 2008
57- Diyarbakır 14–17 Ekim 2008
58- Trabzon 13-16 Ekim 2008
59- Bursa 14-17 Ekim 2008
60- Mersin 14-17 Ekim 2008
61- Samsun 21-24 Ekim 2008
62- İzmir 21-24 Ekim 2008
63- Hatay 21-24 Ekim 2008
64- Denizli 21-24 Ekim 2008
65- Kahramanmaraş 21-24 Ekim 2008
66- Kayseri 28-31 Ekim 2008
67- Trabzon 04-07 Kasım 2008
68- Hatay 11-14 Kasım 2008
69- Adana 11-14 Kasım 2008
70- Samsun 18-21 Kasım 2008
71- Trabzon 18-21 Kasım 2008
72- Adana 25-28 Kasım 2008
73- Konya 26-28 Kasım 2008
74- Samsun 2-5 Aralık 2008
75- Gaziantep 16-19 Aralık 2008
76- Bursa 16-19 Aralık 2008
77- Hatay 16-19 Aralık 2008
78- Malatya 16-19 Aralık 2008
79- Diyarbakır 22-25 Aralık 2008
80- Samsun 23-26 Aralık 2008
81- Trabzon 23-26 Aralık 2008
82- Antalya 23-26 Aralık 2008
Antalya’da düzenlenen Kurultay’da ÇİLYAD ile ilgili olarak kurslarının genel bir değerlendirmesi yapılarak Bölge Eğitim Merkezlerinin faaliyetleri hakkında bilgi alındı ve geleceğe yönelik olarak ÇİLYAD programının hedefleri belirlenerek 2009 kurs planı hazırlandı.
2009 Yılında Doktorlara Yönelik Olarak Planlanan ÇİLYAD Kursları:
OCAK
1-İzmir 03-06 Ocak 2009
2-Gaziantep 13-16 Ocak 2009
3-Diyarbakır 13-16 Ocak 2009
ŞUBAT
1-Ankara 03-06 Şubat 2009
2-Şanlıurfa 03-06 Şubat 2009
3-Diyarbakır 10-13 Şubat 2009
4-Trabzon 10-13 Şubat 2009
5-Antalya 17-20 Şubat 2009
6-Aydın Şubat 2009
MART
1-Trabzon 10-13 Mart 2009
2-Diyarbakır 24-27 Mart 2009
3-Kayseri 24-25 Mart 2009
NİSAN
1-Balıkesir 07-10 Nisan 2009
2-Antalya 14-17 Nisan 2009
3-Bursa 14-17 Nisan 2009
4-Hatay 14-17 Nisan 2009
5-Ankara 28 Nisan-1 Mayıs 2009
6-Aydın Nisan 2009
MAYIS
1-Denizli 05-08 Mayıs 2009
2-Sivas 05-08 Mayıs 2009
3-Van 05-08 Mayıs 2009
4-Kahramanmaraş 18-21 Mayıs 2009
5-Mersin 19-22 Mayıs 2009
6-Kayseri 26-29 Mayıs 2009
7-Manisa 26-29 Mayıs 2009
8-Samsun 26-29 Mayıs 2009
HAZİRAN
1-Erzurum 01-04 Haziran 2009
2-Antalya 02-05 Haziran 2009
3-Bursa 02-05 Haziran 2009
4-Trabzon 02-05 Haziran 2009
5-Van 02-05 Haziran 2009
6-Hatay 02-05 Haziran 2009
7-Konya 09-12 Haziran 2009 8-Diyarbakır 16-19 Haziran 2009
9-Sivas 16-19 Haziran 2009
TEMMUZ
1-Erzurum 03-06 Temmuz 2009
2-Kayseri 21-24 Temmuz 2009
EYLÜL
1-Bursa 08-11 Eylül 2009
2-Kayseri 15-18 Eylül 2009
3-Eskişehir 29 Eylül-2 Ekim 2009
4-Manisa 29 Eylül-2 Ekim 2009
5-Mersin 29 Eylül- 2 Ekim 2009
EKİM
1-Bursa 06-09 Ekim 2009
2-Trabzon 06-09 Ekim 2009
3-Van 06-09 Ekim 2009
4-Antalya 13-16 Ekim 2009
5-Sivas 13-16 Ekim 2009
6-Ankara 20-23 Ekim 2009
7-Samsun 20-23 Ekim 2009
KASIM
1-Bursa 03-06 Kasım 2009
2-Trabzon 03-06 Kasım 2009
3-Şanlıurfa 10-13 Kasım 2009
4-Ankara 17-20 Kasım 2009
5-Kayseri 17-20 Kasım 2009
6-Samsun 17-20 Kasım 2009
ARALIK
1-Van 01-04 Aralık 2009
2-Konya 08-11 Aralık 2009
3-Mersin 08-11 Aralık 2009
4-Trabzon 08-11 Aralık 2009
5-Bursa 15-18 Aralık 2009
6-Kayseri 22-25 Aralık 2009
7-Diyarbakır 25-27 Aralık 2009
2009 Yılında Yardımcı Sağlık Personeline (AABT, ATT, Hemşire, Sağlık Memuru) Yönelik Olarak Planlanan Kurslar
OCAK
1-Diyarbakır 27-30 Ocak 2009
2-Gaziantep Ocak 2009
ŞUBAT
1-Antalya 10-13 Şubat 2009
2-Hatay 10-13 Şubat 2009
3-Malatya 10-13 Şubat 2009
4-Şanlıurfa 10-13 Şubat 2009
5-Kayseri 17-20 Şubat 2009
6-Trabzon 17-20 Şubat 2009
7-Ankara 18 Şubat 2009
8-Kahramanmaraş 23-26 Şubat 2009
9-Bursa 24-27 Şubat 2009
10-Sivas 24-27 Şubat 2009
MART
1-Denizli 03-06 Mart 2009
2-Eskişehir 03-06 Mart 2009
3-Hatay 03-06 Mart 2009
4-Konya 03-06 Mart 2009 (1. Grup)
5-Konya 04-06 Mart 2009 (2. Grup)
6-Bursa 10-13 Mart 2009
7-Diyarbakır 10-13 Mart 2009
8-Malatya 10-13 Mart 2009
9-Trabzon 17-20 Mart 2009
10-Ankara 18 Mart 2009
11-Mersin 24-27 Mart 2009 (1. Grup)
12-Mersin 24-27 Mart 2009 (2. Grup)
13-Sivas 24-27 Mart 2009
14-Antalya 31 Mart-3 Nisan 2009
NİSAN
1-Bursa 07-10 Nisan 2009
2-Eskişehir 07-10 Nisan 2009
3-Kayseri 14-17 Nisan 2009
4-Konya 14-17 Nisan 2009
5-Trabzon 14-17 Nisan 2009
6-Kahramanmaraş 27-30 Nisan 2009
7-Samsun 28 Nisan-1 Mayıs 2009
8-Şanlıurfa 28 Nisan-1 Mayıs 2009
9-Gaziantep Nisan 2009
MAYIS
1-Antalya 05-08 Mayıs 2009
2-Bursa 05-08 Mayıs 2009
3-Hatay 12-15 Mayıs 2009
4-Malatya 12-15 Mayıs 2009
5-Samsun 12-15 Mayıs 2009
6-Şanlıurfa 12-15 Mayıs 2009
7-Trabzon 12-15 Mayıs 2009
8-Van 12-15 Mayıs 2009
9-Kahramanmaraş 18-21 Mayıs 2009
10-Ankara 27 Mayıs 2009
HAZİRAN
1-Diyarbakır 02-05 Haziran 2009
2-Malatya 09-12 Haziran 2009
3-Trabzon 09-12 Haziran 2009
4-Mersin 15-19 Haziran 2009 (1. Grup)
5-Mersin 15-19 Haziran 2009 (2. Grup)
6-Bursa 16-19 Haziran 2009
7-Ankara 23 Haziran 2009
8-Kayseri 23-26 Haziran 2009
9-Şanlıurfa 23-26 Haziran 2009
10-Samsun 30 Haziran-3 Temmuz 2009
11-Antalya 24-27 Haziran 2008
TEMMUZ
1-Ankara 08 Temmuz 2009
AĞUSTOS
1-Kayseri 25-28 Ağustos 2009
EYLÜL
1-Antalya 01-04 Eylül 2009
2-Diyarbakır 01-04 Eylül 2009
3-Denizli 08-11 Eylül 2009
4-Bursa 15-18 Eylül 2009
5-Hatay 15-18 Eylül 2009
6-Malatya 15-18 Eylül 2009
7-Sivas 15-18 Eylül 2009
8-Şanlıurfa 15-18 Eylül 2009
9-Van 15-18 Eylül 2009
10-Ankara 16 Eylül 2009
11-Konya 28 Eylül-2 Ekim 2009
EKİM
1-Antalya 06-09 Ekim 2009
2-Denizli 06-09 Ekim 2009
3-Kahramanmaraş 12-15 Ekim 2009
4-Diyarbakır 13-16 Ekim 2009
5-Malatya 13-16 Ekim 2009
6-Trabzon 13-16 Ekim 2009
7-Ankara 24 Ekim 2009
8-Bursa 20-23 Ekim 2009
9-Kayseri 20-23 Ekim 2009
10-Şanlıurfa 20-23 Ekim 2009
KASIM
1-Denizli 03-06 Kasım 2009
2-Malatya 03-06 Kasım 2009
3-Trabzon 03-06 Kasım 2009
4-Van 03-06 Kasım 2009
5-Ankara 11 Kasım 2009
6-Sivas 10-13 Kasım 2009
7-Diyarbakır 17-20 Kasım 2009
8-Hatay 17-20 Kasım 2009
9-Kahramanmaraş 16-19 Kasım 2009
10-Konya 17-20 Kasım 2009
11-Manisa 17-20 Kasım 2009
12-Şanlıurfa 17-20 Kasım 2009
ARALIK
1-Trabzon 01-04 Aralık 2009
2-Kahramanmaraş 07-10 Aralık 2009
3-Antalya 08-11 Aralık 2009
4-Bursa 08-11 Aralık 2009
5-Malatya 08-11 Aralık 2009
6-Ankara 09 Aralık 2009
7-Hatay 15-18 Aralık 2009
8-Manisa 15-18 Aralık 2009
9-Sivas 15-18 Aralık 2009
10-Samsun 22-25 Aralık 2009
11-Şanlıurfa 22-25 Aralık 2009
12-Van 22-25 Aralık 2009
HEDEFLER, ÖNERİLER, DEĞERLENDİRME:
Ülkemizde bebek ve çocuk ölüm hızlarını ve önlenebilir sakatlıkları azaltabilmek için sürdürülmekte olan eğitim programlarının en önemlilerinden birisi olan ÇİLYAD kurslarına sağlık çalışanlarının yoğun ilgisi devam etmektedir. Kursun çocuklara eli değen herkese ulaştırılması amacı doğrultusunda çalışmalar kesintisiz sürdürülmektedir. Burada ÇİLYAD kursunun ulaşılabilirliği ve ülkemiz gerçeklerine uygun olarak hazırlanmış olması önemli bir etken olarak görülmektedir. Çocuklara sunulan acil tıbbi hizmetlerin kalite ve etkinliğinin artırılması amacıyla, kursun temel hedef grubu olan acil sağlık hizmetlerinde görev yapan tüm doktor ve yardımcı sağlık personeline verilmesi ve etkin olarak uygulama becerisinin kazandırılması konusunda önemli mesafe alınmıştır. Ancak hala alınacak yol vardır ve kursun güncellemeler ile sürekliliğinin sağlanması gerekmektedir.
ÇİLYAD kurslarının etkinliğinin değerlendirilmesi açısından alanda ilk ölçme Mersin Sağlık Müdürlüğü bünyesinde gerçekleştirilmiştir. Alınan ilk sonuçlar umut verici olmakla birlikte, bilgi ve becerinin kalıcılık oranının artırılmasına yönelik ek çabalar ve yöntemler gerekmektedir. Ölçmenin Mersin örneği dışında kursun gerçekleştirildiği Bölge Merkezleri tarafından da yapılması durumun daha net görülmesini sağlayacak ve ek çabalar ve yöntem konusunda açıklık sağlayacaktır. Bu amaçla Antalya Kurultay’ında Mersin’de yapılan ölçme Bölge Eğitim Merkezleri’nden katılan ÇİLYAD eğitmenlerine uygulanmıştır. Uygulama sonunda ölçme soruları ve yöntemi üzerinde durularak gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Düzenlemelerle standart hale getirilen ölçmenin Bölge Eğitim Merkezleri’nde kullanılarak sonuçların değerlendirilmesi kararı alınmıştır.
Antalya Kurultay’ında ÇİLYAD kursu güncellemelerinin yerine getirilme yöntemleri üzerinde durulmuştur. Genel olarak güncellemenin 1-2 gün ile sınırlandırılması, senaryolar oluşturularak kontrol listeleri aracılığı ile yapılması üzerinde düşünce birliği oluşmuştur. Bunun yanında güncellemenin, bir bölümünün bilgisayar ortamında internet aracılığı ile de yapılabileceği ifade edilmiştir. İnternet güncellemesine ilişkin ek çalışmalara ihtiyaç olduğu saptanmıştır.
Kurultay’da aile hekimliğine geçilen illerde ve geçiş hazırlığı olan illerde ÇİLYAD kurslarının öngörülen programlarının yapılması ve zamanında düzenlenmesi konusunda sorunlar yaşandığı aktarılmıştır. Yine modüler eğitimlerle sertifikalandırılan hekimlerin acil sağlık hizmetinden ayrılmalarının kimi sorunlar yarattığı ve yaratabileceğine dikkat çekilmiştir.
Aile hekimliği kurslarında görev alan eğitmenlere hizmet puanı olarak önemli artışlar sağlanmakla birlikte ÇİLYAD ve benzeri modüler eğitimlerde görevli eğitmenlerin özlük haklarına ilişkin düzenlemeye gidilmemesinin moral ve motivasyonu azalttığı vurgulanarak, modüler eğitimlerde görev alan eğitmenlerin de aile hekimliği eğitmenlerine benzer biçimde motive edici önlemlerle teşvik edilmesinin programların sürekliliğinin sağlanmasında önemli olduğu vurgulanmıştır.
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ
Çocuklarda İleri Yaşam Desteği kurslarının yürütülmesinde yukarıda belirtildiği gibi kimi sorunlar yaşanmakla birlikte programın hedef kitlesi olan acil sağlık hizmetlerinde görev yapan sağlık personeline ulaşmasının yaygınlaştığı anlaşılmaktadır. Özellikle hekim dışı sağlık personellerine yönelik kursların düzenlenmesinde önemli artışlar dikkati çekmektedir. Gerek hekim gerek hekim dışı personellerin kurs sonu geri bildirimleri son derece yüreklendiricidir.
Program temel olarak Sağlık Bakanlığı Bölge Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezlerinde üzerinden yürütülmekle birlikte, Merkezlerle Üniversiteler, Sağlık Bakanlığına bağlı Eğitim, Araştırma ve Uygulama Hastaneleri ve Devlet Hastaneleri ile kurulan işbirliğinin sağladığı destek, programın yürütülmesi ve yaşatılmasında önemli işleve sahiptir. Program, ilgili uzmanlık alanlarında çalışan öğretim elemanlarının yanı sıra uzman hekimlerin yoğun ve özverili desteğini arkasına almış durumdadır. Özetle, bu destek ve işbirliğinden ilgili herkesin çok memnun olduğu ve bu durumun kursların yayılma hızının önemli ölçüde arttırdığı anlaşılmaktadır.
Bölge Eğitim Merkezlerinin bulunduğu illerde insan kaynağı, kurs malzemelerinin temini, fiziksel ortam, bilimsel ve teknik destek, mali kaynakların kullanımı ve ilgili mevzuatların uygulanmasında kimi tereddüt ve farklılıklar yaşanmakla birlikte bu durumlar aşılamaz değildir. Kursların başlangıç koşulları ve uygulanma sahasının genişlemesi dikkate alındığında gelinen nokta her türlü sorunun ötesinde moral vericidir.
ÇİLYAD kurslarının geldiği nokta ve kursun yaratmış olduğu beklentiler, önümüzdeki döneme ilişkin özellikle kursların “güncellenmesi” konusunun yakalanmış işbirliği ve motivasyonu güçlendirecek bir özenle yürütülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
ÇİLYAD kurslarının Kurum, eğitmen ve kursiyerlerde yarattığı moral ve sahiplenmenin pratik sonuçları ile desteklenmesi moral ve sahiplenmeyi daha da artırabilecektir. Bu nedenle kursların pratik sonuçlarının bilimsel yöntemlerle ölçülerek ortaya konulması çok önemli ve yararlı olacaktır