
Her yıl bir gelenek halinde ÇİLYAD ailesinin buluşmasına sahne olan ÇİLYAD Çalıştaylarının beşincisi 17-18 Ocak 2011 tarihlerinde Ankara Hekimevi’nde gerçekleştirilmiştir. Bakanlık yöneticileri, ÇİLYAD koordinatörleri ve ÇİLYAD eğitimleri yapılan illerin temsilcilerinin katıldığı çalıştay oldukça yoğun ve tempolu olarak yürütülmüştür. Yayınlanan Çalıştay Raporu aşağıdadır.
Raporun orijinal halini buradan indirebilirsiniz..
5. ÇİLYAD ÇALIŞTAYI
17-18 Ocak 2011
Ankara
ÇALIŞTAY SONUÇ RAPORU
GİRİŞ
Ülkemizde halen önemli bir sağlık sorunu olan bebek ve çocuk ölümlerinin ve önlenebilir sakatlıkların azaltması amacıyla başlatılan Çocuklarda İleri Yaşam Desteği (ÇİLYAD) kursları Ulusal bir proje olarak yürütülmeye devam edilmektedir. Bu program dünyada benzer deneyimlerden yararlanmakla birlikte Türkiye koşullarına özgü olarak geliştirilmiş bir programdır. Çocuklarda İleri Yaşam Desteği (ÇİLYAD) Kursları, Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından, üniversitelerimiz ve hastanelerimizle işbirliği içerisinde yürütülmektedir.
Ülke genelinde gerçekleştirilen ÇİLYAD kurslarının etkinliğini değerlendirmek, önceki dönemlere ait geribildirimleri değerlendirip, sonraki dönemlere ait bir vizyon oluşturabilmek amacıyla her yıl ÇİLYAD’a yön ve emek veren katılımcılarla ÇİLYAD çalıştayları yapılmaktadır. 17-18 Ocak 2011 tarihlerinde Ankara’da yapılan V. ÇİLYAD Çalıştayı, ÇİLYAD kurslarının geldiği aşamayı, yıllar içinde gösterdiği ilerlemeyi ve standartlaşma konusunda gösterdiği gelişmeyi ortaya koyması açısından oldukça önemli sonuçların elde edilmesini sağlamıştır.
YASAL DURUM
Ülkemizde acil sağlık hizmetlerinin ülke genelinde eşit, kaliteli, ve etkin olarak sunulmasını sağlamak amacına yönelik olarak hizmet içi zorunlu modüler eğitimleri içeren ve Bölge Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezleri kurulmasını öngören 23.01.2004 tarih ve 717 sayıyla Acil Hekimliği Sertifika Programı Uygulama Yönergesi Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu yönerge çerçevesinde Sağlık Bakanlığı tarafından acil sağlık hizmetlerinde çalışan veya çalışacak olan pratisyen ve ilgili uzman hekimler ile yardımcı sağlık personelinin eğitimlerine başlanmıştır.
Acil sağlık hizmetleri alanında hizmet sunan sağlık personelinin eğitiminde Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Bilimsel Danışma Kurulu tarafından standartları belirlenmiş eğitim programlarının yapılması kararlaştırılmıştır. Çocuklarda İleri Yaşam Desteği (ÇİLYAD) Programı Acil Sağlık Hizmetleri Bilimsel Danışma Kurulunca, Acil Hekimliği Sertifika Programı eğitiminin bütününü oluşturan zorunlu modüllerden birisi olarak kabul edilmiştir.
Yine 26.03.2009 tarih ve 27181 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri İle Acil Tıp Teknisyenlerinin Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğ” ile de 28 saatlik “Çocuklarda İleri Yaşam Desteği” programı, Ambulans ve Acil Bakım Teknikerleri (AABT) için mezuniyet sonrası zorunlu eğitim programlarından biri olarak kabul edilmiştir.
TARİHSEL GELİŞİM
Çocuklarda İleri Yaşam Desteği (ÇİLYAD) Kursu 2000 yılının Haziran ayından bu güne bir program dahilinde yürütülmektedir. Acil Hekimliği Sertifika Programı Uygulama Yönergesi henüz yürürlüğe girmeden ve Sağlık Bakanlığı’ndan bağımsız olarak “Pediatrik İleri Yaşam Desteği” adıyla toplam 7 kez kurs yapılmıştır. Bu kurslardan elde edilen geri bildirimler ve deneyimlerin ışığında Sağlık Bakanlığı Acil Hekimliği Sertifika Programı Uygulama Yönergesi çerçevesinde ve “Çocuklarda İleri Yaşam Desteği-ÇİLYAD Kursu” adıyla ilk kez 09–10 Aralık 2004 tarihleri arasında Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesinde Eğitimci Kursu yapılmıştır. Adana ve Mersin’den katılımcıların bulunduğu bu ilk kurs ile ÇİLYAD Kurslarının Bölge Eğitim Merkezlerinde eğitimci programlarını gerçekleştirecek çekirdek kurs eğitimci grubu oluşturulmuştur.
Ülkemizde Acil Sağlık Hizmetlerinde başlatılan eğitim çalışmaları kapsamında, 2004 yılında Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Programı Uygulayıcı ve Eğitimci kurslarının başlatılması ve yurt çapında yaygınlaştırılması amacıyla, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Bilimsel Danışma Kurulu üyesi Prof. Dr. Aytuğ ATICI görevlendirilmiştir.
ÇİLYAD eğitimlerinde kullanılmak üzere konuyla ilgili öğretim görevlileri tarafından hazırlanan ve editörlüğünü Modül Koordinatörü Prof. Dr. Aytuğ ATICI’nın yaptığı “uygulayıcı” ve “eğitimci” kitapları bastırılmıştır. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı ilgili birimleriyle eğitim programı ve planlama yapılmış, hazırlanan eğitim setleri Sağlık Bakanlığı tarafından gerekli illere ulaştırılmıştır. Kurslarla ilgili gerekli alt yapı ve hazırlıkların tamamlanmasının ardından Acil Sağlık Hizmetleri Bölge Eğitim Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin bulunduğu illerde eğitim birimi sorumluları ile Tıp Fakülteleri ve bakanlık hastanelerinin ilgili dallarda çalışan öğretim elemanları ve uzmanlarıyla görüşülerek programa destek ve işbirliği sağlanmıştır. Hazırlanan eğitim planı çerçevesinde öncelikle uygulayıcı eğitimi ve hemen ardından eğitimci eğitimleri yapılmış ve bu eğitimler sonunda başarılı bulunan adaylara eğitimci sertifikası verilmiştir. Bu aşamadan sonra Bölge Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezlerinin organizasyonu ve ÇİLYAD eğitimci belgesine sahip tıp fakültesi/eğitim hastanesi öğretim elemanları ve uzmanlarının desteği ile ÇİLYAD kursları yaygınlaşmıştır. Daha sonraları Bölge Eğitim Merkezine bağlı olan ve tıp fakültesine sahip iller ÇİLYAD kurslarını kendi imkanları ile vermeye başlamışlar bu da kursların yaygınlaşmasına neden olmuştur.
2004-2010 Dönemi ÇİLYAD Kursları Genel Değerlendirmesi
2004 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından ulusal bir proje olarak desteklenmeye başlanan ve acil sağlık birimlerinde çalışan hekimlerin alması gereken dört temel modül eğitimden biri olarak kabul edilen ÇİLYAD Kursu, her geçen yıl içinde artan bir ivme ile gelişerek 2010 yılı sonu itibariyle kendi eğitim metodu ile hedef kitlesinin büyük çoğunluğuna ulaşan profesyonel bir eğitim programı haline gelmiştir. Diğer yandan bu dönem içinde ülke genelinde bu eğitimleri gerçekleştirebilecek düzeyde önemli bir eğitici kadrosu ve organizasyon sistemi oluşturulmuştur.
Tablo – 1: 2004-2010 Yılları ÇİLYAD Kursları Genel İstatistikleri
|
Gerçekleştirilen Eğitimci Kursları |
32 |
Gerçekleştirilen Doktor Uygulayıcı Kursları |
250 |
Gerçekleştirilen Yardımcı Sağlık Personeli (YSP) Uygulayıcı Kursları |
268 |
Toplam Kurs Sayısı |
550 |
|
Sertifika Alan Eğitimci (Doktor) |
763 |
Sertifika Alan Uygulayıcı (Doktor) |
6.027 |
Sertifika Alan Uygulayıcı (Yardımcı Sağlık Personeli) |
6.617 |
Toplam Sertifika Alan Sayısı |
13.407 |
|
ÇİLYAD Eğitimci Eğitimi Yapılan İl Sayısı |
22 |
ÇİLYAD Eğitimcisi Bulunan İl Sayısı |
41 |
ÇİLYAD Doktor Uygulayıcı Bulunan İl Sayısı |
81 |
ÇİLYAD Doktor Eğitimi Yapılan İl Sayısı |
28 |
ÇİLYAD YSP Eğitimi Yapılan İl Sayısı |
26 |
Tablo-2: 2004-2010 Yılları arasında gerçekleştirilen ÇİLYAD Kursları
|
Eğitim Türü |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 |
TOPLAM |
Eğitici Eğitimi |
1 |
4 |
8 |
12 |
4 |
1 |
2 |
32 |
Doktor Uygulayıcı |
1 |
10 |
30 |
80 |
65 |
35 |
29 |
250 |
YSP Uygulayıcı |
0 |
1 |
8 |
38 |
82 |
70 |
69 |
268 |
TOPLAM |
2 |
15 |
46 |
130 |
151 |
106 |
100 |
550 |
Tablo-3: 2004-2010 Yılları arasında yapılan ÇİLYAD Kurslarının illere göre dağılımı
|
Sıra no |
Eğitim yapılan il |
Eğitim Türü |
Toplam |
||
Eğitimci eğitimi |
Doktor Uygulayıcı |
YSP Uygulayıcı |
|||
1 |
Adana |
2 |
11 |
11 |
24 |
2 |
Afyonkarahisar |
1 |
2 |
0 |
3 |
3 |
Ankara |
2 |
22 |
22 |
46 |
4 |
Antalya |
2 |
18 |
15 |
35 |
5 |
Aydın |
0 |
5 |
4 |
9 |
6 |
Balıkesir |
0 |
2 |
1 |
3 |
7 |
Bursa |
1 |
10 |
10 |
21 |
8 |
Denizli |
1 |
9 |
17 |
27 |
9 |
Diyarbakır |
0 |
16 |
15 |
31 |
10 |
Erzurum |
0 |
4 |
1 |
5 |
11 |
Eskişehir |
1 |
12 |
8 |
21 |
12 |
Gaziantep |
1 |
7 |
17 |
25 |
13 |
Hatay |
0 |
6 |
10 |
16 |
14 |
Isparta |
0 |
1 |
3 |
4 |
15 |
İstanbul |
1 |
2 |
0 |
3 |
16 |
İzmir |
3 |
16 |
7 |
26 |
17 |
Kahramanmaraş |
0 |
3 |
4 |
7 |
18 |
Kayseri |
1 |
5 |
9 |
15 |
19 |
Konya |
2 |
21 |
22 |
45 |
20 |
Malatya |
2 |
9 |
13 |
24 |
21 |
Manisa |
0 |
3 |
8 |
11 |
22 |
Mersin |
9 |
19 |
19 |
47 |
23 |
Niğde |
0 |
1 |
0 |
1 |
24 |
Samsun |
1 |
9 |
11 |
21 |
25 |
Sivas |
0 |
5 |
10 |
15 |
26 |
Şanlıurfa |
0 |
5 |
6 |
11 |
27 |
Trabzon |
1 |
20 |
19 |
40 |
28 |
Van |
1 |
7 |
6 |
14 |
TOPLAM |
32 |
250 |
268 |
550 |
|
Üniversitelerce ÇİLYAD Kurslarına Sağlanan Akademik Destek
ÇİLYAD Kurslarının oluşturulması ve illerde yürütülmesi aşamalarında akademik çevrelerden çok büyük destekler alınmıştır. 2004 yılında Mersin Üniversitesi’nin desteğiyle başlayan çalışmalar yıllar geçtikçe birçok Üniversitenin artan desteği ile sürdürülmüştür. Bölge Eğitim Merkezleri ve eğitim gerçekleştirilen diğer illerde bulunan Üniversiteler ile eğitimlerin organizasyonunu üstlenen Sağlık Müdürlükleri arasındaki işbirlikleri ile eğitimlerin daha nitelikli bir şekilde yürütülmesi sağlanmıştır.
2010 yılı sonu itibariyle ÇİLYAD Programını destekleyen Üniversiteler şunlardır:
2010 Yılı ÇİLYAD Kurslarının Değerlendirilmesi
4. ÇİLYAD Çalıştayı’nda planlandığı üzere 2010 yılında da ÇİLYAD Kurslarının uygulanmasına 25 ilde devam edildi.
2010 yılı değerlendirmesinde yapılan eğitimlerle bir önceki yıl hedeflenen eğitim sayısına ulaşılamadığı tespit edilmiştir. (Tablo-4) Bunda da en önemli etkenlerin ülke düzeyinde yaygınlaştırılan Aile Hekimliği Sistemi’ne geçiş sürecinde eğiticilerin azalması ve yaşanan belirsizlikler olarak değerlendirilmiştir. Bununla birlikte acil sağlık sistemine yeni katılan çalışanlarla hedef kitlenin arttığı ve daha sonra yapılacak eğitim planlamalarında bu hususun dikkate alınması gerektiği üzerinde durulmuştur.
Tablo-4: 2010 Yılı ÇİLYAD Eğitimleri Gerçekleşme Durumu
Hedeflenen Kurs |
Gerçekleşen Kurs |
Gerçekleşme oranı (%) |
|
Doktor Uygulayıcı Kurs sayısı |
62 |
29 |
47 |
YSP Uygulayıcı Kursu sayısı |
88 |
69 |
79 |
Toplam Kurs sayısı |
150 |
98 |
66 |
Hedef göstergesi |
Hedeflenen Kişi |
Eğitilen Kişi |
Gerçekleşme oranı (%) |
Doktor sayısı |
1400 |
696 |
50 |
YSP sayısı |
2000 |
1587 |
79 |
Toplam personel sayısı |
3400 |
2283 |
68 |
2010 yılı içinde yapılan eğitimler dikkate alındığında eğiticiler tarafından kurs hazırlığı ve uygulamasında aşağıdaki sorunlar tespit edilmiştir. Bu sorunların çoğu kurs yöneticilerinin ve eğitimcilerin çabalarıyla il düzeyinde çözümlenmiştir.
ÇİLYAD Kurslarında tespit edilen en önemli sorunlar:
5. ÇİLYAD ÇALIŞTAYI
Her yıl bir gelenek halinde ÇİLYAD ailesinin buluşmasına sahne olan ÇİLYAD Çalıştaylarının beşincisi 17-18 Ocak 2011 tarihlerinde Ankara Hekimevi’nde gerçekleştirilmiştir. Bakanlık yöneticileri, ÇİLYAD koordinatörleri ve ÇİLYAD eğitimleri yapılan illerin temsilcilerinin katıldığı çalıştay oldukça yoğun ve tempolu olarak yürütülmüştür.
Çalıştay açılışında ev sahibi ili temsilen söz alan Ankara İl Sağlık Müdür Yardımcısı Dr. M. Akif GÜLEÇ, konuşmasında Ankara’da ÇİLYAD ailesini ağırlamaktan onur duyduklarını, ÇİLYAD ekibinin başarısının işimizi sevmekten kaynaklandığını ve bu işi “mış” gibi yapmadığını belirtti.
Sağlık Bakanlığı adına açılışta konuşan Acil ve Afetlerde Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı Dr. Fazıl İNAN, ÇİLYAD çalıştaylarının bir gelenek haline geldiğini ve diğer modül eğitimlerini de sürüklediğini söyledi. İnan, ayrıca ÇİLYAD eğitimcilerinin kutsal bir görev yaptığını, yapılan işin olumlu sonuçları da görüldüğünü, bebek ve çocuk ölümlerinin son 5-6 yılda azalıp Avrupadaki gelişmiş ülkeler seviyesine yaklaştığını belirtti.
ÇİLYAD Modül Koordinatörü, Prof. Dr. Aytuğ ATICI’da yaptığı konuşmada ÇİLYAD’ın bir çocuk gibi büyüyüp 5. çalıştayını yapacak seviyeye ulaştığını, her bir çalıştayda neredeyiz, nereye gidiyoruz sorularının yanıtlarının arandığı ve sürekli gelişmesini sürdürdüğünü ifade etti. Atıcı, son yıllarda Aile Hekimliği’nden dolayı özellikle eğitici ekibi açısından ciddi derecede kan kaybı olduğunu ancak ÇİLYAD ailesinin 2011 yılı içinde oluşturacağı yeni stratejilerle bunu aşacağına inandığını belirtti.
Açılış konuşmalarının ardından çalıştay süresince aşağıda yer alan oturumlar sırasıyla gerçekleştirildi:
5. ÇİLYAD Çalıştayı Amaç ve Hedefleri
1. ÇİLYAD Çalıştayı, 18-19 Ocak 2007 tarihinde Adana’da gerçekleştirildi. Bu çalıştayın amacı, ÇİLYAD uygulamalarındaki sürecin değerlendirilmesi ile ileride yapılacak uygulamalara yönelik yeni kazanımlar elde etmek ve bunları ÇİLYAD programına eklemek için yeni Planlar geliştirmekti.
2. ÇİLYAD Çalıştayı, 17-18 Ocak 2008 tarihinde Konya’da yapıldı ve amacı olarak da ÇİLYAD uygulamalarındaki sürecin değerlendirilmesi ile ileride yapılacak uygulamalara yönelik olarak standardizasyonu sağlamak, yeni kazanımlar elde etmek ve bunları ÇİLYAD programına eklemek için yeni planlar geliştirmek olarak belirlendi.
3. ÇİLYAD Çalıştayı, 26-27 Ocak 2009 tarihinde Antalya’da ve ÇİLYAD kurslarında uzak dönem için “ölçme ve değerlendirmenin yapılandırılması” ve geriye dönük genel değerlendirme yapılması amacıyla gerçekleştirildi.
4. ÇİLYAD Çalıştayı ise yine Antalya’da 10 Aralık 2009 tarihinde yapıldı ve çalıştayın amacı; ÇİLYAD hatırlatma kurslarının “Bütüncül Yaklaşım” mantığı ile yapılandırılması ve geriye dönük genel değerlendirme yapılması idi.
İlk dört çalıştayın deneyimi ve birikimi ile 17-18 Ocak 2011 tarihlerinde Ankara’da toplanan 5. ÇİLYAD Çalıştayının amaçları şu şekilde ortaya kondu:
5. ÇİLYAD Çalıştayı hedefleri ise şu şekilde belirlendi:
ÇİLYAD kurslarında;
5. ÇİLYAD Çalıştayı’nda kursların daha etkin yürütülmesinin takibi ve kurslarla ilgili il düzeyindeki sorunların zamanında tespiti ve giderilmesini sağlamak amacıyla eğitim yapan iller, üç bölgeye ayrılmıştır. Bu üç bölge için akademik konular ve organizasyondan sorumlu kişiler belirlenmiştir. Bu sorumlular, kursların aksamadan yürütülebilmesi için illere yardımcı olacaklar, gerektiğinde bölge illeri arasında veya bölgeler arasında koordinasyonu sağlayacaklardır.
ÇİLYAD Bölge Sorumlulukları
Doç. Dr. Şebnem ATICI (Mersin Üniversitesi)
Dr. Mustafa YORGANCI (Denizli)
Doç. Dr. Durgül ÖZDEMİR (Dokuz Eylül Üniversitesi)
Dr. Yavuz ÜÇKUYU (Konya)
Prof.Dr.Aytuğ ATICI (Mersin Üniversitesi)
Yrd. Doç. Dr. Okşan DERİNÖZ (Gazi Üniversitesi)
Dr. Nilhan CEMİL (Ankara)
ÇİLYAD Ağ Sayfası ve Bilişim Teknolojisi Sorumlusu: Dr.Bayram Ali Güvelioğlu (Mersin)
ÇİLYAD Kurslarına Ait Geri Bildirimlerin Değerlendirilmesi
Her yıl olduğu gibi bu yıl da yapılan ÇİLYAD eğitimleri sürecinde il temsilcileri tarafından eğitimlerin organizasyonu ve yürütülmesine yönelik tespit edilen sorunlar incelendi. Bu amaçla çalıştay öncesi eğitim yapan illerin durumunu belirlemek üzere bir anket uygulandı. Ankete Ankara, Antalya, Aydın, Bursa, Denizli, Diyarbakır, Eskişehir, Gaziantep, Hatay, Isparta, İzmir, Kayseri, Konya, Malatya, Manisa, Mersin, Samsun, Sivas ve Trabzon olmak üzere toplam 19 il katıldı. Kursların gösterdiği gelişmeyi ortaya koyması açısından 2010 verileri, daha önceki 2008 verileriyle karşılaştırıldı ve iyileştirmeye açık noktalar belirlendi. Buna göre:
ÇİLYAD Kurslarının Standardizasyonu ve Değerlendirilmesi
17-18 Ocak 2008 tarihleri arsında Konya’da “2. ÇİLYAD Çalıştay’ı ve Kurs Yöneticiliği” başlığı altında düzenlenen Çalıştay’ın ana teması “standardizasyon” olarak belirlendi. Kursların standardizasyonunun denetimi için bazı eğitimcilerin “ÇİLYAD Kurs Yöneticisi” ve “ÇİLYAD Kurs Gözetmeni” olarak görevlendirilmesine karar verildi ve bu iki görev şu şekilde tanımlandı:
Kurs Yöneticisi: ÇİLYAD Kurslarının düzenlendiği Eğitim Merkezleri’nde ÇİLYAD Kursları düzenlenmesinde deneyimli olan ÇİLYAD eğitmeni.
Kurs Gözetmeni: En az 10 ÇİLYAD Kursunda Kurs Yöneticisi olarak görev yapmış ÇİLYAD eğitmeni.
18-19 Ocak 2009 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen 3. ÇİLYAD Çalıştayı’nda Mersin Bölge Eğitim Merkezi’nde yapılan ölçüm sonuçlarından hareketle kursların standardizasyonu ile ilgili hedefler gözden geçirildi. Çalıştay’da Kurs Gözetmenleri’nin 2009 faaliyetleri ele alındı ve belirlenen Kurs Yöneticisi ve Kurs Gözetmenleri’nin görev ve sorumlulukları değerlendirildi.
Kurs Gözetmenleri 18-19 Ocak 2009 Antalya Çalıştayı’nda faaliyetleri ile ilgili ilk raporlarını sunmuşlar ve kursların standardize edilebilmesi açısından yaptıkları gözlem ve raporlamanın gereğine dikkat çekmişlerdir.
Kurs Gözetmenlerinin görev tanımları gereği, yapmak durumunda oldukları gözetmenlikteki organizasyon aksaklıklarını gidermek üzere Prof. Dr. Aytuğ ATICI’nın önerisiyle 2010 yılı içinde Kurs Gözetmenlerinin üçüne Bölge sorumlulukları verilmiştir. Bölge Sorumlusu Kurs Gözetmenlerinin kursların standardizasyonu için sorumlu bölgelerindeki gözetmen faaliyetlerini planlamaları amaçlanmıştır.
2010 yılı içinde yaygınlaşan Aile Hekimliği geçiş süreci, başka görevlendirmeler, istifalar gibi nedenlerle, deneyim kazanmış Kurs Gözetmeni ve Kurs Yöneticisi sayısının azalmasına yol açmıştır. Bu durum kursların standardizasyonunun sağlanması için Kurs Gözetmenlerinin sorumluluğunu artırmıştır. Azalan gözetmenler nedeniyle Kurs Yöneticileri, Kurs Yöneticisi adayları da kurs faaliyetleri gözetim programına dahil edilmişlerdir.
Kurs Gözetmenleri’nin 2010 yılı öncesi gözetim etkinlikleri daha çok kurs düzenlenmesi dolayısıyla standardizasyon konusunda sorunlu olan Bölge Eğitim Merkezleri ve Merkezlere yönelik olmuştur. Kurs Gözetmenlerinin, Kurs Yöneticisi ve Kurs Yöneticisi adayların gelişkin Merkezleri ziyaretlerini sağlamalarının, standardizasyon konusunda yarar sağlayacağı düşünülmüştür.
Kurs Gözetmenlerinin gözetim yapacakları Merkez faaliyetlerinin izlenerek raporlanmasında yol gösterici Kurs Gözetimcisi standart gözetim kılavuz taslağı hazırlanmıştır.
2011 yılı için deneyimli Kurs Gözetmenleri nezaretinde Kurs Merkezleri ziyaretlerinin yapılması, Bölge Merkezleri arasındaki farklı deneyimlerin paylaşılmasını sağlayabilecektir. 2011 yılı içinde kurs düzenleyen tüm merkezlerin birer doktor ve YSP kursları olmak üzere Kurs Gözetimine tabi tutulması önemli görünmektedir. Bunun yanında deneyimli merkezler için daha fazla sayıda gözlem olanağı yaratılmalıdır. Deneyimli kurs eğitmenlerinin de Merkezler arası dolaşıma dâhil edilmesi, kursların standardizasyonu için önemli katkı sağlayabilecektir.
Kurs Gözetmen Ekibinin ziyarette bulundukları Bölge Merkezi tarafından konaklama başta olmak üzere gereksinimlerinin sağlanması gerekmektedir. Sağlık Bakanlığı tarafından konuyu çözmek üzere mevzuatın genişletilmesi ve ilgili mevzuata dikkat çekilmesi uygun olabilecektir.
ÇİLYAD Kursları eğitimlerinde görev alan eğitimcilerin ekonomik kayıplarını gidermek üzere, döner sermaye yönetmeliği gibi mevzuat hazırlıklarında rol alınmalıdır. Eğitmenlerin özendirilmesine yönelik düzenlemeler yapılması için çalışma yapılmalıdır. Eğitmenlerin ekonomik kayıpları nedeniyle kurs süresince eğitim ortamında bulunamamaları standardizasyon konusunda önemli bir sorun oluşturmaktadır.
Bilindiği gibi Acil Hekimliği Sertifika Yönergesi’nde kurulması gereken “Bölge Eğitim Merkezleri”nin kuruluşu için bir çalışma başlatılmalıdır. Çalışma için örnek bölgeler seçilmeli ve Bakanlık nezaretinde yürütülen çalışmalar yılsonunda rapor edilmelidir.
Standardizasyon konusunda kalıcı bir adım atabilmek için Bölge Eğitim Merkezleri’nin kendi binaları, eğitim salonları, beceri laboratuarları, kütüphaneleri, kadrolu personelleri vb gibi olanaklarla kurulmaları önemlidir. Yürütülen eğitim faaliyetleri ülkemizde hizmet içi eğitim alanında önemli bir işlev ve saygınlık kazanmıştır. Kazanılan işlev ve saygınlıkta emeği bulunanların emeklerinin geleceğe aktarılabilmesi için kurumsallaşma kaçınılmaz görünmektedir.
ÇİLYAD Kursları Etkinliğinin Değerlendirilmesi
Çok kısa bir geçmişi olmasına rağmen ÇİLYAD Kurslarının bugün ülke genelinde profesyonel bir yaklaşımla yürütülür hale gelmesinde en önemli faktör; kendini sorgulayabilmesi, geribildirimlerden en üst düzeyde yararlanabilmesi, her geçen yıl hedefini gözden geçirmesi ve sürekli ilerlemeyi esas almasıdır.
Bu doğrultuda bu yaklaşımın ülke genelinde tüm illerde ve tüm kurslarda yaygınlaştırılabilmesi için yapılan her bir eğitimin etkinliğinin ölçülmesi, analiz edilmesi ve iyileştirme sonuçlarının çıkartılması gerekir.
Eğitim etkinliğinin değerlendirilmesi birbirini tamamlayan dört aşamada yapılabilir:
Eğitim sonunda, başarı durumunun kursun her bir konu başlığına göre veya sınav şekline göre ayrı ayrı ölçümünün yapılması ve önceden belirlenmiş başarı limitinin altında kalan değerlerin analiz edilip nedenlerinin sorgulanması, daha sonraki kurslarda daha sağlıklı planlamanın yapılmasını ve öncelikli iyileştirme noktalarının tespitini sağlayabilir.
Kursiyer geribildirimleri, kursiyerlerin eğitime aktif katılımının dolayısıyla eğitim etkinliğinin artırılmasının sağlanması açısından bir fırsat olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle sözlü veya yazılı bildirilen her tür beklenti kayıt altına alınmalı, taleplerin daha çok yoğunlaştığı noktalar tespit edilmeli ve bunların mümkün olduğunca karşılanması konusunda gayret gösterilmelidir.
Eğitimciler kursun sağlıklı yürütülebilmesi için kurs öncesinde ve sırasında çok iyi gözlem yapmalı ve ortaya çıkan tüm sorun ve aksaklıkları kayıt altına almalıdır. Eğitimciler kurs sürecinde gelişen ani durumlara karşı hızlı ve pratik çözümler geliştirme yeteneğine sahip olmalıdırlar. Sorunları en aza indirebilmek amacıyla tüm eğitimcilerin katılımıyla kurs öncesinde sorunların ortaya çıkmaması için gerekli tedbirlerin konuşulduğu, kurs sonrasında da sorunların tekrarlanmaması için düzeltici faaliyetlerin görüşüldüğü değerlendirme toplantıları yapılmalıdır.
Eğitim sonunda ortaya çıkan verilerden yola çıkılarak özellikle olumsuz sonuçların elde edildiği ve iyileştirilmesi gerektiğine inanılan konularda hedefler belirlenmelidir. Bu hedefler, eğitim kalitesinin izlenip sürekli artırılması için yol gösterici olabilir. Yapılan her eğitimden sonra belirlenen hedeflerin gerçekleşme durumu ve eğer varsa hedef değerlerden uzaklaşma nedenleri analiz edilmelidir.
Eğitim etkinliğinin ölçümü, analizi ve değerlendirilmesi ile elde edilen sonuçlar mutlaka kayıt altına alınmalı, tüm paydaşlarla paylaşılmalı ve daha sonraki dönemler için sonuçlar çıkarılmalıdır.
Yenidoğanın Taşınması
ÇİLYAD Kurs Programlarına ait geribildirimlerde Yenidoğan hastaların taşınması konusunda ülke genelinde sağlık personelleri arasında yeterli bilgi ve beceri düzeyinin olmadığı, bunun da uygulamalara olumsuz yansıdığı tespit edilmiştir. Bundan dolayı 5. ÇİLYAD Çalıştayında “Yenidoğan hastaların taşınması” konusunda temel bilgilerin ve mevcut durumun gözden geçirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bu kapsamda vurgulanan bazı hususlar şunlardır:
Yukarıdaki durumların sağlanamaması durumunda bebek TAŞINMAMALI yerinde gerekli girişimler yapılmalıdır.
ÇİLYAD İl Temsilcilerinin Görüş ve Önerileri
5. ÇİLYAD Çalıştayında, Kursların organizasyonunu üstlenerek eğitimlerin ülke genelinde yaygınlaştırılması için büyük emekler harcayan kurs yöneticileri ve eğitimcilerden oluşan il temsilcileri, eğitimlerin daha etkin ve verimli yürütülebilmesi için şu önerilerde bulunmuşlardır:
2011 Yılı ÇİLYAD Kurslarının Planlaması
Tablo-5: 2011 Yılı Planlanan ÇİLYAD Kursları
Sıra no |
Eğitim Planlanan İl |
Eğitim Türü |
Toplam |
||
Eğitimci |
Doktor Uygulayıcı |
YSP Uygulayıcı |
|||
1 |
Ankara |
1 |
5 |
4 |
10 |
2 |
Antalya |
0 |
5 |
5 |
10 |
3 |
Aydın |
0 |
2 |
2 |
4 |
4 |
Balıkesir |
0 |
0 |
4 |
4 |
5 |
Bursa |
0 |
4 |
5 |
9 |
6 |
Denizli |
0 |
1 |
3 |
4 |
7 |
Diyarbakır |
0 |
2 |
4 |
6 |
8 |
Eskişehir |
0 |
1 |
1 |
2 |
9 |
Gaziantep |
0 |
5 |
5 |
10 |
10 |
Hatay |
0 |
4 |
2 |
6 |
11 |
Isparta |
0 |
0 |
4 |
4 |
12 |
İstanbul |
0 |
5 |
5 |
10 |
13 |
İzmir |
0 |
3 |
3 |
6 |
14 |
Kayseri |
0 |
3 |
3 |
6 |
15 |
Konya |
0 |
2 |
4 |
6 |
16 |
Malatya |
0 |
2 |
3 |
5 |
17 |
Manisa |
0 |
1 |
5 |
6 |
18 |
Mersin |
0 |
4 |
4 |
8 |
19 |
Samsun |
0 |
0 |
6 |
6 |
20 |
Sivas |
1 |
7 |
7 |
15 |
21 |
Trabzon |
0 |
4 |
4 |
8 |
22 |
Van |
0 |
1 |
5 |
6 |
TOPLAM |
2 |
61 |
88 |
151 |
|
“Yenidoğan ve Çocuk Hastanın Taşınması” Yarışması
bilgi ve beceri etkinliğinin gözden geçirilmesi ve konunun eğitimciler tarafından daha iyi benimsenmesinin sağlanması amacıyla “Yenidoğan ve Çocuk Hastanın Taşınması” Yarışması düzenlenmiştir. Yarışmacılar dört ayrı etapta değerlendirilmişlerdir:
Değerlendirme neticesinde dereceye giren yarışmacılar aşağıdadır:
DEĞERLENDİRME VE SONUÇ