ÇOCUKLARDA İLERİ YAŞAM DESTEĞİ (ÇİLYAD) PROGRAMININ TARİHÇESİ
ÇİLYAD’ın ulusal bir proje halinde ve bir program çerçevesinde tüm Türkiye’de uygulanmasına yönelik çalışmalarımız 2000 yılının Haziran ayında başladı. Çalışmalarımızın ana amacı ülkemizde halen çok yüksek oranlarda bulunan bebek ve çocuk ölümlerini ve önlenebilir sakatlıkları azaltmaktı. Bu amaca yönelik olarak öncelikle Kuzey Amerika ve Batı Avrupa’da çeşitli isimler altında yapılmakta olan çocuklarda ileri yaşam desteği kursları ve konu ile ilgili genel yayınlar incelendi ve ülkemizin durumu da gözden geçirilerek bu konudaki önceliklerimiz saptandı.
Öncelikli konular kursun hedef kitlesinin, yani çocuklara müdahale etmek durumunda olan tüm sağlık çalışanlarının ihtiyaçlarına göre belirlendi. Seçilen konular olabildiğince basit ve anlaşılabilir bir şekilde yazılarak bir kurs kitabı taslağı oluşturuldu. Hazırlanan metin şekil ve resimlerden yansılar oluşturuldu. Kursun ağırlıklı olarak pratik uygulamalara yönelik olması hedeflendiğinden, uygulamalı eğitimlerin yapılacağı istasyonlarda kullanılacak malzemeler ve öğretilecek uygulamalar belirlendi ve yazılı hale getirildi. Tüm bu hazırlıklar tamamlandıktan sonra ülkemizin çeşitli yerlerinde yedi adet deneme kursu yapıldı ve bu kurslardan kazanılan deneyim ve geri bildirimlerinin ışığında kurs standardize edildi.
Sağlık Bakanlığı 2004 yılında Acil Hekimliği Sertifikasyon Programı içinde “Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Programı” nın zorunlu bir eğitim modülü olmasına karar verdikten sonra hazırlamış olduğumuz taslak program geliştirildi, eğitimci kitabı hazırlandı ve tüm yurtta uygulanmak üzere Sağlık Bakanlığından onay aldı. Bu aşamadan sonra kısaca ÇİLYAD adını alan Çocuklarda İleri Yaşam Desteği Programı uygulayıcı ve eğitimci kurslarına başladı. İlk olarak 9-10 Aralık 2004 tarihlerinde Mersin’de eğitimci kursu düzenlendi. Daha sonra Sağlık Bakanlığı’nın Bölge Eğitim Merkezi olarak kabul ettiği İllerde önce uygulayıcı ardından eğitimci kursları yapılarak eğitimci sayısı artırıldı.
Eğitimci eğitimi yapılan bölge eğitim merkezlerinde toplam 29 Üniversite ile işbirliği yapılarak uygulayıcı kurslarının bölgesel olarak düzenlenmesi özendirildi. Sağlık Bakanlığı ve İl Sağlık Müdürlüklerinin desteği ile maket ve malzeme eksikleri giderildi. Böylece her bölge eğitim merkezi kendi başına ÇİLYAD kursu düzenleyebilecek kapasiteye ulaştı. İlk baskısı kısa sürede tükenen uygulayıcı kitabının ikinci ve üçüncü baskıları son gelişmeler ışığında yeniden gözden geçirilerek yapıldı, eğitimci kitabının ise ikinci baskı çalışmaları devam etmektedir.
2007 yılının sonunda çeşitli illerde hekimlere yönelik olarak 120 uygulayıcı, 25 eğitimci; yardımcı sağlık personellerine yönelik olarak ise 47 uygulayıcı kursu düzenlenmiştir. Bu kurslarda 2885 hekim uygulayıcı, 581 hekim eğitimci ve 1154 yardımcı sağlık personeli uygulayıcı sertifikası almaya hak kazanmıştır. Toplam 192 kurs yapılmış ve uygulayıcı sayısı 4039’a ulaşmıştır. ÇİLYAD kursları ülkemizin her köşesine hızla yayılmakta ve uygulayıcı sayısı her geçen gün artmaktadır.